Hazırda dördüncü sənaye inqilabı şəraitində dünya ölkələrində iqtisadiyyatın rəqəmsallaşması və sürətli transformasiyası prosesləri gedir. Son 25 il ərzində aparılan fəaliyyətin nəticəsi olaraq regionun enerji və nəqliyyat mərkəzinə çevrilmiş Azərbaycan da artıq dördüncü sənaye inqilabının astanasındadır və iqtisadiyyatın rəqəmsallaşması, bilik iqtisadiyyatının qurulması və innovasiyaların tətbiqi mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Azərbaycan ərazisindən keçən beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin inkişaf etdirilməsi və ölkənin tranzit potensialının gücləndirilməsi istiqamətində son illər bir sıra mühüm layihələr icra olunur. Hazırda Azərbaycanın ilk mobil operatoru “Bakcell” şirkətinin törəmə şirkəti olan “AzerTelecom” Azərbaycanın regionun rəqəmsal mərkəzinə çevrilməsi üçün “Azerbaijan Digital Hub” proqramının icrasına başlayıb.

“Azerbaijan Digital Hub” proqramının əsas hədəfləri

“Azerbaijan Digital Hub” proqramının əsas hədəfi Azərbaycanın telekommunikasiya ekosisteminin ən qabaqcıl dünya standartları səviyyəsinə qalxması, ölkənin internetin alışında xarici ölkələrdən asılılığının minimuma endirilməsi, perspektivdə isə Azərbaycanın regionda internetin satışında mərkəzi ölkəyə çevrilərək, rəqəmsal xidmətlər idxal edən tərəfdən “Made in Azerbaijan” brendi altında bu xidmətləri istehsal və qonşu regionlara ixrac edən ölkəyə transformasiya olunmasıdır.

Proqram çərçivəsində Azərbaycanın gələcəkdə Qafqaz, Yaxın Şərq, Orta Asiya və Cənub Asiya ölkələrini əhatə edən böyük bir regionun rəqamsal mərkəzinə çevrilməsi bu regionlarda yaşayan 1,8 milyard əhalinin (dünya əhalisinin dörddə biri) müxtəlif rəqəmsal xidmətlərlə daha yaxşı təmin edilməsinə şərait yaradacaq. Ölkəmizin regionda internetin təkcə tranzitində deyil, həmçinin də satışında mərkəzi ölkəyə çevrilməsi isə dünyanın internet xəritəsinə London, Frankfurt, Sofiya, İstanbul, Moskva, Amsterdam və Dubay kimi internet mərkəzlər ilə yanaşı, Bakının da əlavə olunması deməkdir. Bu proqram, həmçinin rəqəmsal mərkəzdə dünya brendlərinin (“Apple”, “Google”, “Amazon”, “Alibaba”, “Facebook”, “Netflix” və sair) cəmləşməsinə də şərait yaradacaq.

“Azerbaijan Digital Hub” proqramı nəticəsində Azərbaycanın regionun rəqəmsal mərkəzinə çevrilməsi hazırda Çin hökumətinin təşəbbüskarı olduğu “Belt and Road Initiative” layihəsində Azərbaycanın da iştirakına töhfə verəcək. “Belt and Road Initiative” layihəsi Avropa, Asiya və Afrika ölkələrində infrastruktur inkişafı, investisiya yatırımlarını özündə ehtiva edir ki, Azərbaycan da rəqəmsal mərkəz kimi “Belt and Road Initative” qlobal layihəsinin bir hissəsinə çevrilir.

Proqramın reallaşması nəticəsində Şimal-Cənub, Şərq-Qərb istiqamətlərində olan böyük magistral fiber-optik şəbəkələr Azərbaycanda birləşəcək. Dünyanın qlobal tranzit magistral şəbəkələrinin Azərbaycanda kəsişməsi ilə yanaşı, Azərbaycanda bu regionun ən böyük data mərkəzi də qurulacaq. “AzerTelecom” artıq “Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC ilə birgə ölkə daxilində dəmiryol xətlərinin mühafizə zolağı boyunca yeni dayanıqlı magistral fiber-optik kabel infrastrukturunun tikintisinə başlayıb və müvafiq investisiya qoyuluşları həyata keçirilib. Bu imkan verir ki, Şərq-Qərb, Şimal-Cənub istiqamətlərində olan magistral xətlərin Azərbaycanda kəsişməsi reallaşsın.

Proqram mühüm üstünlüklərə sahibdir

“Azerbaijan Digital Hub” proqramının ölkəmiz üçün mühüm üstünlükləri var. Yuxarıda qeyd olunanlarla yanaşı, bu üstünlüklər həmçinin ondan ibarətdir ki, dövlət investisiyası cəlb olunmadan ölkə iqtisadiyyatının inkişafı üçün yeni imkanlar yaranacaq, regionda rəqəmsal logistik mərkəz qurulacaq, qeyri-neft sektoruna investisiyaların cəlb edilməsinə və onun inkişafına güclü təkan verilməklə rəqəmsal iqtisadiyyata töhfə veriləcək. Proqramın icrası elektron xidmətlərin inkişafına və ölkənin kiber-təhlükəsiziliyinin təmin edilməsinə də töhfə verəcək.

Həmçinin “Azerbaijan Digital Hub” proqramı çərçivəsində rəqəmsal sahədə yeni iş yerləri yaranacaq, hər hansı intellektual beyinlərin axınının qarşısının alınması və xaricdə olan savadlı Azərbaycanlı mütəxəssislərin geri dönüşü üçün yeni imkanlar açılacaq və ölkədə startapların inkişafı və onların ölkədə qalması üçün münbit bir ekosistem formalaşacaq. Proqram, həmçinin kiçik və orta sahibkarlığın inkişafına və Azərbaycanda rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafına töhfə verəcək.